BOZCAADA KALESİ
“Bir güzel kale”
Ne zaman ve kimler tarafından yapıldığı bilinmiyor olsa da geçmişten günümüze gelmiş en güzel kalelerden birisi olduğunu söyleyebiliriz. Kale yapıldığı günden sonra çeşitli zamanlarda tadilat görmüş en son tadilatı ise Osmanlı Padişahı II. Mahmut döneminde gördüğüne dair bilgilendirme kale giriş kapısı üzerinde tarihi kitabede yer alıyor. Yenilendikten sonra da büyük olasılıkla günümüze gelene kadar da ufak tefek tadilatlar yapılmış ve sonuçta muhteşem bir kale Bozcaada girişinde bizleri karşılar vaziyete gelmiş.
Bozcaada’ya geçiş için Geyikli iskelesinden feribota bindikten kısa bir süre sonra adaya yaklaşırken kale kendini tüm heybetiyle gösteriyor. Surlar o günkü gibi gösterişli, kuleler halen sağlam, hendekten geçişi sağlayan köprü orijinal haliyle günümüz gelmemiş olsa da köprü tarihte bulunduğu yerinde, ana giriş kapısı bir kaleye yakışır vaziyette yerinde duruyor. İç kale ve surları da gayet sağlam bir halde ayakta duruyor.
Kalenin asırlar önceki planı günümüze ulaşmış. Kalenin sağlam haldeki çizimine baktığınızda nerede ne varmış görebiliyorsunuz. Bu haliyle bilerek gezmek daha da keyifli oluyor.
Kalenin bir tarafına hendek kazılarak olası adaya çıkanların saldırısından korunmak amaç edinilmiş. Hendek olmayan kısımlar ise zaten deniz ile korunmuş. Gemilerle gelenlerin saldırılarına da dönemin şartları nasıl elveriyorsa o şekilde önlemler tabi ki alınmış.
Köprü marifetiyle içeri girilen kalenin heybetli kapısının üst kısmına baktığınızda kale kitabesini görebiliyorsunuz.
Kitabe kale de son tadilatı yapan Sultan II. Mahmut’a ait.
Kitabede şöyle yazıyor: “Yaptı bu üstün kaleyi Sultan Mahmut, Hak Teala ede düşmanlarını her zaman perişan. Aynen düştü dedim kafiyeli beyitin tarihi metin oldu Bozcaada’nın kale ve şehri bayındır.” Kitabenin üzerindeki hicri tarih miladiye çevrildiğinde 1816 tarihini veriyor.
Kale kapısından içeri girince artık dış kale surlarının içerisindesiniz. Burası iç kaleyi muhafaza altına almak için yapılmış ilk karşılama surlarının iç kısmı ve oldukça büyük bir alanı kaplıyor. İç surlar ise biraz daha yüksek ve heybetli. İç kale surlarının kapladığı alanı içeriden görmek için arka taraftan dolaşarak iç kale giriş kapısına ulaşılması gerekiyor. Kaleyi dolaşırken belli bir dönem hemen hemen her kalede bulunan bazı yapıların varlığına dair izler görebiliyorsunuz.
Kale yapısı içerisinde bulunan diğer bazı yapılar ise şöyle sıralanıyor: Liman kapısı, mendirek kapısı, burçlar, su kuyusu, sarnıç, levazım deposu, revir, kışla binası, cephanelik, cami, sivil yerleşim alanları, çeşme ve kalebentlik.
Bu ihtişamlı ve güzel kaleyi görmek ve o dönemlere dair izlere şahitlik etmek istiyorsanız mutlaka Bozcaada Kalesi’ni görmenizi ve bir bilenle gezmenizi tavsiye ederim. Bu arada iç kalede bulunan bayrak kulesine çıkıp etrafa bakmanızı da öneririm.
Bilal Çağatay Erentürk
Profesyonel Ülkesel Turist Rehberi
BOZCAADA KALESİ
